Türkçe Karakter Düzeltme
Bir dosya ya da e-posta bozuk görünüyorsa, metin yanlış kodlamayla okunmuştur. Bu araç bozulmayı ve HTML varlıklarını onarır. Tersine, dosya adı veya URL için Türkçe harfleri ASCII karşılıklarına (ç→c, ğ→g) da indirgeyebilirsiniz.
Ne zaman kullanılır?Bir dosyayı, e-postayı veya veritabanı çıktısını açtığınızda “Günaydın” gibi görünüyorsa, metin UTF-8 olmasına rağmen yanlış kodlamayla okunmuştur. Bu araç bunu ve HTML varlıklarını (ü gibi) onarır.
Dönüştürme tarayıcınızda yapılır; metniniz hiçbir yere gönderilmez.
Türkçe Karakter Düzeltme nedir, ne işe yarar?
Türkçe karakter bozulması, metnin UTF-8 olarak kaydedilip başka bir kodlamayla okunmasından kaynaklanır. Sonuçta ç, ğ, ı, ö, ş, ü harfleri iki karakterlik anlamsız dizilere dönüşür ve yazı okunamaz hâle gelir. Bu, e-posta aktarımlarında, eski veritabanı çıktılarında ve CSV dosyalarında çok sık görülür.
Bu araç bilinen bozulma kalıplarını ve HTML varlıklarını doğru Türkçe harflere geri çevirir. Tersi de mümkündür: dosya adı, URL veya Türkçe harf kabul etmeyen sistemler için harfleri ASCII karşılıklarına indirgeyebilirsiniz. İşlem tamamen tarayıcınızda yapılır.
Türkçe Karakter Düzeltme nasıl yapılır?
- Yapmak istediğiniz işlemi seçin: bozuk karakterleri onarma ya da Türkçe harfleri sadeleştirme.
- Metni sol kutuya yapıştırın.
- Düzelen metni sağdan kopyalayın.
Nerelerde kullanılır?
- Bozuk gelen e-posta veya CSV dosyasındaki yazıları okunur hâle getirmek
- Eski veritabanı çıktılarındaki Türkçe karakterleri onarmak
- Web sayfasından kopyalanan HTML kodlu metni temizlemek
- Dosya adı ve URL için Türkçe harfleri sadeleştirmek
İpuçları
- Onarma yalnızca kodlama kaynaklı bozulmalarda çalışır; baştan Türkçesiz yazılmış metni geri getiremez.
- Dosya adlarında Türkçe harf kullanmamak, farklı sistemlerde sorun çıkmasını önler.
- Sonucu kopyaladıktan sonra dosyanızı UTF-8 olarak kaydedin ki bozulma tekrarlamasın.
Mojibake nasıl oluşur?
Bilgisayarda her harf bir sayıyla saklanır ve bu sayıların hangi harfe karşılık geldiğini kodlama belirler. Türkçe metinler bugün neredeyse her yerde UTF-8 ile saklanır. Sorun, UTF-8 ile yazılmış bir metnin başka bir kodlamayla (genellikle Windows-1252) okunmasıyla ortaya çıkar.
Bu durumda tek bir Türkçe harf iki ayrı karaktere bölünür ve ekranda garip ikililer belirir. Metin aslında bozulmamıştır; yalnızca yanlış anahtarla okunmuştur. Bu yüzden dönüşüm geri alınabilir ve özgün metin eksiksiz kurtarılabilir.
Nerelerde karşılaşılır?
En sık karşılaşılan yerler eski veritabanlarından alınan dışa aktarımlar, CSV dosyaları, bazı e-posta istemcileri ve eski web sitelerinden kopyalanan metinlerdir. Kurumsal sistemlerden gelen raporlarda da sık görülür.
HTML varlıkları farklı bir sorundur ama sonucu benzerdir: metinde harf yerine kod dizileri görünür. Web sayfalarından kopyalanan metinlerde bu kodlar sıkça kalır ve gözle temizlemek yorucudur.
ASCII sadeleştirme ne zaman gerekir?
Bazı sistemler Türkçe harf kabul etmez: eski dosya sunucuları, bazı e-posta adresi alanları, web adresleri ve kimi banka açıklama alanları. Böyle yerlerde Türkçe harfleri karşılıklarına indirgemek gerekir.
Bu işlem geri döndürülemez; ç ile c arasındaki ayrım kaybolur. Bu yüzden sadeleştirilmiş metni özgün metnin yerine değil, yanına kaydetmek doğru olandır. Dönüşüm tarayıcınızda yapılır; metniniz hiçbir yere gönderilmez.
Sık sorulan sorular
Yazılarım neden bozuk görünüyor?
Metin UTF-8 olarak kaydedilmiş ama başka bir kodlamayla (çoğunlukla Windows-1252) okunmuşsa Türkçe harfler iki karaktere dönüşür. Bu araç o dönüşümü geri alır.
HTML kodlarını da düzeltiyor mu?
Evet. Web sayfalarından kopyalanan metinlerde sık görülen HTML varlıklarını da (ü, ç gibi) doğru harflere çevirir.
Sadeleştirme ne işe yarar?
Dosya adı, URL, e-posta adresi ya da Türkçe harf kabul etmeyen eski sistemler için harfleri ASCII karşılıklarına indirger: ç→c, ğ→g, ı→i, ö→o, ş→s, ü→u.
Her bozulmayı düzeltebilir mi?
Yanlış kodlamadan kaynaklanan bozulmaları güvenle düzeltir. Ancak metin baştan Türkçe harf kullanılmadan yazıldıysa (örneğin “gunaydin”), bunu geri getirmek tahmin gerektirir ve otomatik yapılmaz.
Metnim bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. İşlem tamamen tarayıcınızda yapılır.