Türkçede En Sık Yapılan 20 Yazım Hatası ve Doğruları

Türkçede en çok yapılan yazım hataları aslında birkaç başlıkta toplanıyor: ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılan sözcükler, yanlış hatırlanan harfler ve noktalama işaretlerinin çevresindeki boşluklar. Aşağıda en sık karşılaşılanları doğrularıyla topladık.

Ayrı mı bitişik mi?

• her şey (herşey değil) — “her” ayrı bir sözcüktür: her gün, her yer, her zaman gibi.
• hiçbir şey (hiçbirşey değil) — “hiçbir” bitişik, “şey” ayrı yazılır.
• birçok, birkaç, hiçbir, herhangi, birbirine — bunlar bitişik yazılır.
• ya da (yada değil) — “ya da” her zaman ayrıdır.
• hoş geldiniz, hoşça kal — ayrı yazılır.
• Soru eki her zaman ayrı yazılır: gelir misin, geliyor mu, güzel mi.

Sık karıştırılan harfler

Bu sözcükler konuşurken farklı duyulduğu için yanlış yazılıyor. Doğruları şöyle:

• yalnız (yanlız değil) — “tek başına” anlamındaki sözcük.
• yanlış (yalnış değil) — “doğru olmayan” anlamındaki sözcük. İkisinin harfleri birbirinin tersidir, karışmasının sebebi budur.
• herkes (herkez değil), sürpriz (süpriz değil), orijinal (orjinal değil).
• kılavuz (klavuz değil), tıraş (traş değil), unvan (ünvan değil), şoför (şöför değil).
• laboratuvar (laboratuar değil), doküman (döküman değil), makine (makina değil).
• nüfus cüzdanı (nüfuz değil) — “nüfuz” etki demektir, “nüfus” insan sayısı.

Noktalama işaretlerinde boşluk kuralı

Kural tek cümlede özetlenebilir: noktalama işaretinden önce boşluk bırakılmaz, sonra bırakılır. “Merhaba , nasılsın ?” yanlış; “Merhaba, nasılsın?” doğrudur. Aynı kural parantez için terstir: parantezin içine bitişik yazılır, dışında boşluk bulunur.

• Virgül, nokta, soru ve ünlem işaretlerinden önce boşluk yoktur.
• Bu işaretlerden sonra bir boşluk bırakılır.
• Noktalama işaretleri arka arkaya tekrarlanmaz: “Çok güzel!!!” yerine “Çok güzel!” yazılır.
• Yüzde işareti Türkçede sayıdan ÖNCE gelir: %50 doğru, 50% yanlıştır.
• Türkçede çift tırnak “ ” biçimindedir; düz tırnak yazı tipinden gelen bir alışkanlıktır.

Büyük harfte gizli bir tuzak: i ve I

Türkçede “i” harfinin büyüğü “İ”dir, “I” değildir. “I” harfinin küçüğü ise “ı”dır. Bilgisayarlar İngilizce kuralını varsayıldığı için birçok program “istanbul” sözcüğünü “ISTANBUL” yapar; doğrusu “İSTANBUL”dur. Metninizi büyük harfe çevirirken bu kurala uyan bir araç kullanmak, özellikle resmî yazışmalarda fark yaratır.

Otomatik düzeltilemeyen kurallar

Bazı kurallar cümleyi anlamayı gerektirir ve hiçbir kural motoru bunları güvenle düzeltemez. Bağlaç olan “de/da” ayrı yazılır (“Ben de geldim”), ek olan “-de/-da” bitişik yazılır (“Evde kimse yok”). İkisini ayırt etmek için cümleden çıkarılabilirlik testine bakılır: çıkarıldığında cümle anlamlı kalıyorsa ayrı yazılır. Aynı şekilde “kar/kâr” ayrımı ve özel adlara gelen kesme işareti de bağlam ister. Bu yüzden iyi bir imla aracı, emin olmadığı yere dokunmaz — yanlış bir düzeltme, doğru yazılmış bir metni bozar.

Metninizi hızlıca kontrol etmek isterseniz İmla ve Noktalama Denetimi aracına yapıştırmanız yeterli; yukarıdaki kesin kuralları uygular ve neyi neden değiştirdiğini tek tek listeler.

Kesme işareti: en çok hata yapılan konu

Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Ankara'da, Ahmet'in, Türkiye'ye. Buraya kadarı bilinir. Karışıklık yapım eklerinde başlar: yapım ekleri kesmeyle ayrılmaz. Bu yüzden Türkçe, Ankaralı ve Avrupalılaşmak kesmesiz yazılır.

• Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türk Dil Kurumuna.
• Kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılır ve son harfin okunuşuna göre seçilir: TBMM'nin, ABD'ye.
• Sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: 2026'da, 15'inci.
• Özel ada gelen çoğul eki kesmesiz yazılır: Ahmetler, Ayşegiller.

Yazım kuralları neden değişiyor gibi görünüyor?

Bazı kelimelerin yazımı zaman içinde güncellenir; yıllar önce öğrendiğiniz bir kural bugün farklı olabilir. Yaygın örnekleri yalnız başına ve her şey gibi ayrı yazılan birleşiklerdir. Tereddüt ettiğinizde en güvenilir kaynak Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzudur.

İmla denetimi araçları kural tabanlı çalışır ve bu güncel kuralları uygular. Ancak kuralın kendisi tartışmalıysa ya da kelime bağlama göre farklı yazılıyorsa araç karar veremez. Bu yüzden denetim bir son okumanın yerine geçmez; mekanik hataları temizler, tercih gerektiren yerleri size bırakır.